Nörodejeneratif Hastalıklarda Biyobelirteç Olarak Beyin Omurilik Sıvısındaki Eksozomal miRNA'lar

Doktor Özeti: Bu derleme; Alzheimer Hastalığı (AH), Frontotemporal Demans (FTD)Frontotemporal Demans (FTD)Beynin ön (frontal) ve yan (temporal) loblarındaki sinir hücresi kaybı sonucu oluşan, kişilik, davranış ve dil yetilerinde bozulma ile seyreden bir demans türü., Parkinson HastalığıParkinson HastalığıBeyindeki dopamin üreten hücrelerin kaybıyla ortaya çıkan, titreme, hareketlerde yavaşlama, kas sertliği ve denge bozukluğu ile seyreden kronik bir sinir sistemi hastalığı. (PH), Lewy Cisimcikli Demans (LCD) ve Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS)Amyotrofik Lateral Skleroz (ALS)Amyotrofik lateral skleroz (ALS), beyin ve omurilikteki motor sinir hücrelerinin (nöronlar) kaybı sonucu gelişen, kaslarda güçsüzlük, erime (atrofi) ve istemli hareket kaybına yol açan ilerleyici bir nörodejeneratif hastalıktır. gibi nörodejeneratifNörodejeneratifSinir hücrelerinin ilerleyici kaybı ile karakterize hastalıkları tanımlayan terim. patolojilerin ayırıcı tanıAyırıcı tanıBenzer semptomlara sahip olabilecek farklı hastalıklar arasında doğru teşhisi koymak için yapılan karşılaştırmalı değerlendirme süreci.sında beyin omurilik sıvısı (BOS) kaynaklı eksozomEksozomHücreler tarafından salgılanan bir tür ekstraselüler veziküldür. Proteinler, lipidler ve RNA gibi çeşitli molekülleri taşır.al mikroRNA'ların (miRNA) klinik biyobelirteç potansiyelini klinik ve metodolojik açıdan analiz etmektedir. Mevcut BOS protein biyobelirteçlerinin (Aβ42/Aβ40, p-tauTauSinir hücrelerinin iç yapısını stabilize eden ancak Alzheimer gibi hastalıklarda yumaklar oluşturarak hücre hasarına yol açan bir protein., NfL) örtüşen ekspresyon profilleri ve immünolojik test varyasyonları nedeniyle yaşadığı kısıtlamalara karşı, nöronal ve glial kökenli eksozomEksozomHücreler tarafından salgılanan bir tür ekstraselüler veziküldür. Proteinler, lipidler ve RNA gibi çeşitli molekülleri taşır.al miRNA'ların RNaz degradasyonuna dirençli yapıları ve hastalığa özgü imza profilleri değerlendirilmiştir. Çalışmada RT-qPCR, ddPCR ve küçük RNA sekanslama (small RNA-seqRNA-SeqRNA dizileme, bir RNA örneğindeki nükleotid dizisini belirleme işlemidir. Gen ekspresyonunu incelemek için kullanılır.) platformları karşılaştırılmış; hemolizHemolizKırmızı kan hücrelerinin parçalanması süreci; bu çalışmada agregatların hücre zarına verdiği hasarı ölçmek için bir model olarak kullanılmıştır. kontaminasyonu, dondurma-çözme döngüleri ve sirkadiyen ritim gibi pre-analitik değişkenlerin standardizasyon gerekliliği vurgulanmıştır. Kombinatoryal miRNA panellerinin ve protein-miRNA hibrit modellerinin tanısal doğruluğu (ROC/AUC analizi) klinik laboratuvar entegrasyonu perspektifinde sentezlenmiştir.

Önemli Bulgular: Mevcut BOS protein biyobelirteçleri (Aβ42/Aβ40, p-tauTauSinir hücrelerinin iç yapısını stabilize eden ancak Alzheimer gibi hastalıklarda yumaklar oluşturarak hücre hasarına yol açan bir protein., NfL), nörodejeneratif hastalıkNörodejeneratif HastalıkBeyin ve sinir sisteminin ilerleyici ve geri dönüşü olmayan hasarına neden olan hastalıklar grubudur.ların (özellikle AH-FTD ve PH-LCD) ayırıcı tanıAyırıcı tanıBenzer semptomlara sahip olabilecek farklı hastalıklar arasında doğru teşhisi koymak için yapılan karşılaştırmalı değerlendirme süreci.sında örtüşen profiller nedeniyle yetersiz kalabilmektedir. BOS eksozomEksozomHücreler tarafından salgılanan bir tür ekstraselüler veziküldür. Proteinler, lipidler ve RNA gibi çeşitli molekülleri taşır.al miRNA'ları, RNaz yıkımına karşı yüksek direnç göstermeleri ve hücreye özgü (nöron, astrositAstrositMerkezi sinir sisteminde nöronlara yapısal ve metabolik destek sağlayan, kan-beyin bariyerinin korunmasında rol oynayan yıldız şekilli hücreler., mikroglia) patolojik durumları yansıtmaları sebebiyle güçlü biyobelirteç adaylarıdır. Güvenilir klinik sonuçlar elde etmek için hemolizHemolizKırmızı kan hücrelerinin parçalanması süreci; bu çalışmada agregatların hücre zarına verdiği hasarı ölçmek için bir model olarak kullanılmıştır. kontaminasyonu, dondurma-çözme döngüleri ve örnek toplama zamanı gibi pre-analitik faktörlerPre-analitik faktörlerLaboratuvar analizi öncesinde; örnek toplama, taşıma, saklama, dondurma-çözme ve kontaminasyon gibi test sonuçlarını doğrudan etkileyebilecek değişkenlerin tamamı.in kesin bir şekilde standardize edilmesi gerekmektedir. EksozomEksozomHücreler tarafından salgılanan bir tür ekstraselüler veziküldür. Proteinler, lipidler ve RNA gibi çeşitli molekülleri taşır.al miRNA panellerinin mevcut BOS çekirdek proteinleri ile kombine edilmesi, tanısal hassasiyeti ve özgüllüğü (ROC performansı) anlamlı derecede artırmaktadır. RT-qPCR, ddPCR ve küçük RNA sekanslama gibi farklı saptama teknolojilerinin standardizasyonu, bu panellerin rutin klinik laboratuvar pratiğine geçişi için zorunludur.